چگونه تجربه یک شرکت می‌تواند مسیر پیشرفت سایر شرکت‌ها را هموار کند؟

وقتی دانش و تجربه یک شرکت، به سرمایه‌ای برای تمام هلدینگ تبدیل می‌شود

تصور کنید یکی از شرکت‌های یک هلدینگ بزرگ، پس از ماه‌ها تلاش، صرف هزینه و آزمون روش‌های مختلف، موفق شده است مشکل تکرارشونده‌ای را در مدیریت خدمات فناوری اطلاعات برطرف کند.

فرایندهای پشتیبانی خود را اصلاح کرده، روش مشخصی برای مدیریت رخدادها تدوین کرده و توانسته است کیفیت خدمات ارائه‌شده به کاربران را بهبود دهد.

یک تجربه موفق و ارزشمند.

اما هم‌زمان، پنج شرکت دیگر همان هلدینگ با مشکلاتی مشابه دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

یکی به دنبال انتخاب نرم‌افزار مناسب است، دیگری در حال تدوین فرایندهای پشتیبانی است و شرکت سوم برای حل همان مسئله از یک مشاور بیرونی کمک گرفته است.

هرکدام نیز بخشی از مسیری را طی می‌کنند که شرکت اول پیش‌تر پیموده است.

حالا یک سؤال مهم مطرح می‌شود:

چرا تجربه‌ای که با صرف زمان، هزینه و تلاش در یکی از شرکت‌های یک هلدینگ به دست آمده، نباید به پیشرفت سایر شرکت‌های آن هلدینگ کمک کند؟

این پرسش، ما را به یکی از مهم‌ترین فرصت‌های پنهان در مدیریت مجموعه‌های بزرگ می‌رساند:

تبدیل تجربیات پراکنده شرکت‌ها به دانش مشترک سازمانی.

یک هلدینگ، ده‌ها شرکت و صدها تجربه ارزشمند

وزارتخانه‌ها و هلدینگ‌های بزرگ معمولاً مجموعه‌ای از سازمان‌ها و شرکت‌ها را تحت پوشش دارند که هرکدام در طول سال‌ها با چالش‌های مختلفی در حوزه فناوری اطلاعات مواجه شده‌اند.

برخی شرکت‌ها تجربه موفقی در ارتقای امنیت اطلاعات داشته‌اند.

برخی توانسته‌اند زیرساخت‌های خود را پایدارتر کنند.

تعدادی در مدیریت خدمات فناوری اطلاعات به بلوغ مناسبی رسیده‌اند.

گروهی نیز در یکپارچه‌سازی سامانه‌ها، توسعه هوش تجاری یا مدیریت داده پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند.

این تجربیات، حاصل سرمایه‌گذاری مالی، تلاش متخصصان، آزمون راهکارهای مختلف و گاهی عبور از بحران‌های جدی هستند.

اما مسئله اینجاست که بسیاری از این دستاوردها در محدوده همان شرکت باقی می‌مانند.

ممکن است مدیران فناوری اطلاعات شرکت‌های دیگر حتی از وجود چنین تجربه‌ای اطلاع نداشته باشند.

در نتیجه، مجموعه‌ای که می‌توانست از دانش و تجربه انباشته‌شده خود استفاده کند، ناخواسته هزینه یادگیری یک مسئله مشابه را چندین بار پرداخت می‌کند.

در یک هلدینگ، تجربه موفق هر شرکت فقط یک دستاورد محلی نیست؛ می‌تواند بخشی از سرمایه دانشی کل مجموعه باشد.

چرا تجربیات موفق به سایر شرکت‌ها منتقل نمی‌شوند؟

در نگاه اول ممکن است تصور کنیم کافی است مدیران فناوری اطلاعات شرکت‌های زیرمجموعه جلسات مشترکی برگزار کنند و تجربیات خود را به اشتراک بگذارند.

این جلسات قطعاً ارزشمندند، اما معمولاً به‌تنهایی کافی نیستند.

زیرا پیش از انتقال تجربه، باید بتوانیم به چند سؤال پاسخ دهیم:

  • کدام شرکت در یک حوزه مشخص عملکرد موفق‌تری دارد؟
  • آیا عملکرد مناسب آن شرکت حاصل یک روش اجرایی قابل انتقال است؟
  • کدام شرکت‌های دیگر با همان مسئله مواجه‌اند؟
  • آیا شرایط و نیازهای آن‌ها به اندازه‌ای مشابه است که بتوانند از آن تجربه استفاده کنند؟
  • چگونه می‌توان اثربخشی راهکار منتقل‌شده را بررسی کرد؟

بدون اطلاعات ساختاریافته، پاسخ به این پرسش‌ها دشوار است.

ممکن است شرکتی تجربه موفقی در مدیریت پشتیبان‌گیری داشته باشد، اما هلدینگ نداند کدام شرکت‌های دیگر در همین حوزه ضعف دارند.

یا ممکن است یک شرکت در مدیریت خدمات فناوری اطلاعات عملکرد بسیار خوبی داشته باشد، اما هیچ سازوکاری برای شناسایی و معرفی آن به‌عنوان یک تجربه قابل بررسی وجود نداشته باشد.

برای انتقال هدفمند تجربه، ابتدا باید بدانیم چه کسی در چه حوزه‌ای موفق بوده و چه کسی به همان تجربه نیاز دارد.

اینجاست که نقش ارزیابی یکپارچه اهمیت پیدا می‌کند.

ارزیابی؛ راهی برای کشف توانمندی‌های پنهان

معمولاً وقتی درباره ارزیابی فناوری اطلاعات صحبت می‌کنیم، ذهن‌ها به سمت شناسایی ضعف‌ها، مخاطرات و مشکلات می‌رود.

اما ارزیابی حرفه‌ای فقط برای پیدا کردن نقاط ضعف نیست.

یکی از ارزشمندترین خروجی‌های ارزیابی، شناسایی نقاط قوت و توانمندی‌هایی است که می‌توانند برای سایر سازمان‌ها نیز الهام‌بخش باشند.

فرض کنید نتایج ارزیابی فناوری اطلاعات ۳۰ شرکت یک هلدینگ نشان می‌دهد:

  • پنج شرکت در مدیریت خدمات فناوری اطلاعات عملکرد بسیار مناسبی دارند.
  • هشت شرکت در همین حوزه با ضعف‌های جدی مواجه‌اند.
  • سه شرکت در مدیریت امنیت اطلاعات از بلوغ بالاتری برخوردارند.
  • چند شرکت دیگر در مدیریت داده و یکپارچگی سامانه‌ها پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند.

این اطلاعات در نگاه اول، تصویری از تفاوت وضعیت شرکت‌ها ارائه می‌کنند.

اما برای مدیریت هلدینگ، معنای مهم‌تری نیز دارند.

شرکت‌هایی که در یک حوزه عملکرد مناسبی دارند، می‌توانند گزینه‌هایی برای بررسی تجربیات موفق باشند.

شرکت‌هایی که در همان حوزه ضعف دارند نیز می‌توانند از آن تجربیات بهره بگیرند.

در واقع، ارزیابی می‌تواند به هلدینگ کمک کند میان توانمندی‌های موجود و نیازهای اصلاحی شرکت‌های زیرمجموعه ارتباط برقرار کند.

البته امتیاز بالاتر به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که یک شرکت دارای بهترین روش اجرایی است. برای معرفی یک تجربه موفق، باید نتایج واقعی، شواهد عملکرد و قابلیت انتقال آن روش نیز بررسی شوند.

وقتی یک مشکل مشترک، به فرصتی برای همکاری تبدیل می‌شود

تصور کنید ارزیابی نشان داده است که تعداد قابل توجهی از شرکت‌های یک هلدینگ در حوزه مدیریت تداوم خدمات فناوری اطلاعات با مشکلات مشابه مواجه‌اند.

برخی برنامه بازیابی اطلاعات مناسبی ندارند.

برخی آزمون‌های دوره‌ای بازیابی انجام نمی‌دهند.

و تعدادی نیز وابستگی‌های حیاتی سامانه‌های خود را به‌درستی شناسایی نکرده‌اند.

در همان هلدینگ، دو شرکت توانسته‌اند با تدوین برنامه‌های مناسب، اجرای آزمون‌های منظم و اصلاح فرایندهای عملیاتی، وضعیت مطلوب‌تری ایجاد کنند.

مدیریت هلدینگ اکنون با دو انتخاب روبه‌روست.

انتخاب اول: از هر شرکت بخواهد به‌صورت مستقل برای رفع مشکلات خود اقدام کند.

انتخاب دوم: ابتدا تجربه شرکت‌های موفق‌تر را بررسی کند، روش‌های قابل انتقال را شناسایی نماید و سپس با توجه به شرایط هر شرکت، برنامه‌ای هماهنگ برای بهبود تدوین کند.

انتخاب دوم می‌تواند مزایای قابل توجهی داشته باشد؛ از جمله کاهش دوباره‌کاری، استفاده بهتر از تجربه متخصصان داخلی، کوتاه‌تر شدن مسیر یادگیری و ایجاد هماهنگی بیشتر در روش‌های مدیریتی و فنی.

حتی در برخی موضوعات، ممکن است امکان تعریف خدمات مشترک یا استفاده از ظرفیت‌های تخصصی یک شرکت برای کمک به سایر شرکت‌ها وجود داشته باشد.

به این ترتیب، مشکلی که ابتدا در چند شرکت به‌صورت مستقل مشاهده می‌شد، می‌تواند به فرصتی برای همکاری و ارتقای عملکرد کل مجموعه تبدیل شود.

آیا بهترین شرکت، همیشه بهترین الگوست؟

در انتقال تجربه، یک نکته بسیار مهم وجود دارد:

بهترین عملکرد در یک شرکت، لزوماً به معنای مناسب بودن همان روش برای تمام شرکت‌ها نیست.

فرض کنید یک شرکت بزرگ تولیدی دارای مرکز داده مستقل، تیم تخصصی امنیت و ساختار پیچیده مدیریت خدمات است.

این شرکت ممکن است در ارزیابی زیرساخت و امنیت اطلاعات امتیاز بسیار بالایی کسب کرده باشد.

اما آیا یک شرکت خدماتی کوچک باید دقیقاً همان ساختار را پیاده‌سازی کند؟

طبیعتاً خیر.

ممکن است برای شرکت کوچک‌تر، استفاده از خدمات مشترک، برون‌سپاری کنترل‌شده یا راهکارهای ساده‌تر، مناسب‌تر و اقتصادی‌تر باشد.

بنابراین انتقال تجربه به معنای کپی‌کردن روش‌ها نیست؛ بلکه به معنای شناخت اصول موفقیت، بررسی شرایط سازمان مقصد و تطبیق راهکار با نیازهای واقعی آن است.

برای مثال، آنچه از یک شرکت موفق در مدیریت خدمات می‌توان آموخت، الزاماً نام نرم‌افزار مورد استفاده آن نیست.

شاید مهم‌ترین درس، نحوه تعریف مسئولیت‌ها، اندازه‌گیری کیفیت خدمات، تحلیل رخدادهای تکراری یا فرهنگ پاسخ‌گویی به کاربران باشد.

تجربه ارزشمند، روشی نیست که صرفاً در یک شرکت جواب داده باشد؛ روشی است که بتوان منطق موفقیت آن را شناخت و در شرایط مناسب از آن بهره گرفت.

فیدورا؛ ایجاد تصویری مشترک از نقاط قوت و ضعف شرکت‌ها

یکی از چالش‌های اصلی در انتقال تجربیات میان شرکت‌های یک هلدینگ، نبود اطلاعات قابل مقایسه است.

وقتی هر شرکت وضعیت فناوری اطلاعات خود را با قالب، شاخص و روش متفاوتی گزارش می‌کند، شناسایی نقاط قوت و ضعف مشترک دشوار می‌شود.

فیدورا برای پاسخ به همین نیاز، ارزیابی فناوری اطلاعات را در یک ساختار منسجم و قابل تحلیل ارائه می‌کند.

در این پلتفرم، وضعیت فناوری اطلاعات شرکت‌ها در هفت حوزه اصلی شامل حاکمیت، امنیت اطلاعات، زیرساخت، مدیریت خدمات، سامانه‌های اطلاعاتی، تحول دیجیتال و هوشمندسازی بررسی می‌شود.

نتایج ارزیابی به مدیران هلدینگ کمک می‌کند وضعیت شرکت‌های زیرمجموعه را در حوزه‌های مختلف مشاهده و مقایسه کنند.

به این ترتیب، هلدینگ می‌تواند متوجه شود کدام شرکت‌ها در یک حوزه وضعیت مناسب‌تری دارند، کدام مجموعه‌ها نیازمند توجه بیشتری هستند و چه ضعف‌هایی در میان چند شرکت تکرار شده‌اند.

همچنین امکان مقایسه نتایج ارزیابی در دوره‌های مختلف، به شناسایی شرکت‌هایی کمک می‌کند که در یک حوزه پیشرفت قابل توجهی داشته‌اند.

این شرکت‌ها می‌توانند گزینه‌های مناسبی برای بررسی تجربیات اصلاحی و روش‌های موفق باشند.

فیدورا با آشکارکردن الگوهای عملکردی شرکت‌ها، اطلاعات لازم برای شناسایی فرصت‌های یادگیری مشترک را در اختیار مدیریت قرار می‌دهد.

این قابلیت به معنای آن نیست که فیدورا به‌صورت خودکار بهترین روش اجرایی را استخراج یا به شرکت‌های دیگر منتقل می‌کند؛ بلکه داده‌های لازم را برای شناسایی فرصت‌های یادگیری مشترک در اختیار مدیران قرار می‌دهد.

سخن پایانی؛ از تجربه فردی تا یادگیری جمعی

یک هلدینگ بزرگ، مجموعه‌ای از شرکت‌ها و سازمان‌هایی است که هرکدام تجربه‌ها، توانمندی‌ها و چالش‌های خاص خود را دارند.

اگر این تجربه‌ها به‌صورت پراکنده باقی بمانند، هر شرکت ناچار است بسیاری از مسیرها را به‌تنهایی طی کند.

اما اگر وضعیت شرکت‌ها به‌صورت یکپارچه و قابل مقایسه بررسی شود، می‌توان فرصت‌های یادگیری مشترک را بهتر شناخت و مسیر بهبود را هدفمندتر ساخت.

سؤال اینجاست که بفهمیم:

«از تجربه شرکت‌های موفق چه می‌توان آموخت و چگونه می‌توان از این دانش برای پیشرفت سایر شرکت‌ها استفاده کرد؟»